NIŠ I POČECI RAZVOJA KOMUNALNE HIGIJENE

Od formiranja Sanitarne uprave niškog okruga 1878. godine pa do formiranja JKP „Mediana“ 1990. godine, organizacija sanitarno-komunalnih aktivnosti u Nišu se menjala kroz istoriju:

1878. Sanitarna uprava niškog okruga

1947. Samostalno gradsko preduzeće “Čistoća”

1952. Uprava za higijensko-tehničku službu

1954. Preduzeće za higijensko-tehničku službu

1982. KRO “Mediana” - OOUR “Čistoća”

1990. DKP “Mediana” - Niš (31.01.1990)

1990. JKP “Mediana” - Niš (02.04.1990)

Oslobođenjem Niša od Turaka 1878. godine počinje razvoj Službe javne komunalne higijene u zapuštenom i prljavom gradu bez zdrave pijaće vode. Socijalno-zdravstvene prilike bile su teške, a stanovništvo je počelo da oboleva od teških zaraznih bolesti. Opštinska uprava u Nišu pokušavala je da reši goruće probleme na planu higijene grada, a posebno pijaće vode.

''Vidim da se na sve strane živo radi...

sokaci se šire... takvog preobraćaja

i živosti ne vide Niš ni za sto godina...''

S. Popović, putopisac 1879. godine

U periodu od 1880. do 1920. godine, u Nišu su pobijeni Nortonovi bunari, kaldrmisane glavne ulice, uređen je i prvi opštinski park koji se nalazio na današnjem Keju 29. decembar i napravljena su hermetička kola za prevoz umrlih od zaraznih bolesti. To je bilo vreme kada se počelo sa čišćenjem i održavanjem grada, pranjem ulica i iznošenjem smeća. Sistematski je rešavan i problem pasa lutalica.

''NIŠ! Čudnovata varoš... Koliko je

puklo dugačkih ulica na četiri strane,

sve to drveni ćepenci podjednaka kroja...''

M. Popović Šapčanin, književnik, januara 1878. godine

1922. godine Sanitarna uprava niškog okruga donela prvu NAREDBA O ODRŽANJU ČISTOTE .

Načelstvo okruga niškog je te godine izdalo naredbu o "potrebi održavanja čistoće" u Nišu.

"Sve ulice i trgovi moraju se čistiti bar dva puta nedeljno i to sredom i subotom posle šest sati uveče. Ulice i trgovi pre čišćenja se moraju dobro politi, tako da se ne diže prašina..."

Na osnovu odobrenih sredstava u budžetu, Sud opštine niške je 1923. godine formirao Službu za održavanje javne higijene, čišćenje ulica i iznošenje smeća.

Grad se počeo razvijati i graditi. Podignute su brojne kuće za stanovanje, fabričke zgrade, škole, upravne i vojne ustanove. Građene su zgrade, ali ne i trotoari. Zbog toga su ulice u kišnim danima bile pune blata, a u letnjim pune prašine.

Potrebe su bile sve veće pa je, ubrzo, formiran Opštinski vozni i čistački park koji se starao o čistoći. Brojao je nekoliko desetina teretnih kola sa konjskom zapregom kojima se odvozilo smeće. Glavna gradska deponija nalazila se na levoj obali Nišave. Nasipima gradskog smeća štitila se erozivna i potkopana leva obala reke u blizini njenog ušća u Južnu Moravu.